Pan Tadeusz – najważniejszy poemat polski

Pan Tadeusz – najważniejszy poemat polski

“Pan Tadeusz”, a właściwie “Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie” Adama Mickiewicza to najpopularniejszy poemat w historii polskiej literatury, którego obszerne fragmenty zna na pamięć niemal każdy Polak. Ta epopeja narodowa z elementami gawędy szlacheckiej została wydana w 1834 roku w dwóch tomach, natychmiast zyskując poklask wśród krytyków i czytelników. Obecnie rękopis utworu znajduje się w zbiorach Zakładu Narodowego im. Ossolińskich i jest wpisany na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata.

Litwo, ojczyzno moja…

Akcja “Pana Tadeusza” rozgrywa się w czasach wojen napoleońskich, tak więc wątek niepodległościowy stanowi tutaj bardzo ważne tło dla wielu wydarzeń. Jednocześnie jednak czytelnicy mają okazję poznać historią wielkiej miłości między Tadeuszem i Zosią, wątek Stolnika oraz wątek sporu o zamek. Już  w pierwszej części z inwokacją czytelnicy mają do czynienia ze słowami znanymi wszystkim: “Litwo, ojczyzno moja, Ty jesteś jak zdrowie”. Pan Tadeusz przybywa do rodzinnego Soplicowa na wakacje. Na miejscu okazuje się, że w domu jest mnóstwo gości, którzy przyjechali, aby wziąć udział w procesie o stary zamek, który należał kiedyś do Stolnika Horeszki. W gąszczu agitacyjnych działań Robaka, intryg związanych ze zrujnowanym zamkiem oraz miłośnych gierek, toczy się życie. Jest ono naznaczone faktem, że Polska od poprzedniego stulecia znajduje się pod władaniem trzech zaborców. Dlatego też w poemacie nie brakuje opiewanie walorów polskiej przyrody oraz tradycyji.

Kwintesencja polskości

Poemat “Pan Tadeusz” został napisany tak, aby opiewać najpiękniejsze zjawiska występujące w Polsce. Adam Mickiewicz był niezwykle wrażliwy na piękno polskich lasów i kwiatów, a także przywiązany do polskiej tradycji. To właśnie polskość pobrzmiewa tutaj w niemal każdym wersie, nawet jeśli poruszana jest kwestia zjawisk zupełnie prozaicznych. Kiedy młodzi żołnierze pod groźbą aresztowania uchodzą z majątku, trafiają do Legionów Polskich, gdzie przyświeca im nadzieja na odzyskanie przez Polskę niepodległości. Musiał minąć rok, zanim ponownie trafili do Soplicowa. Tadeusz zaręcza się z Zosią i jest przez wszystkich traktowany jak bohater. Na polskich generałów, którzy walczyli u boku Napoleona, czeka wielka uczta i wyrazy podziwu. Ostatecznie, nawet Jacek Soplica został oficjalnie zrehabilitowany, po tym jak przez długi czas uznawano go za zdrajcę na Litwie. “Pan Tadeusz” jest jednym z najciekawiej skonstruowanych dzieł Adama Mickiewicza, które już w XIX wieku otrzymało status arcydzieła.